Begin vorige maand zat ik in een volle zaal. Inwoners, natuurliefhebbers, ondernemers, journalisten en gebiedskenners, ze kwamen allemaal samen voor de eerste vertoning van de natuurdocumentaire Een Duurzaam Duel, de nieuwe film van de gemeente Land van Cuijk in samenwerking met Brabants Landschap. En terwijl het licht doofde en de eerste beelden verschenen, voelde ik iets wat je niet elke dag ervaart in het openbaar bestuur: trots, ontzag én een lichte onrust.
Trots, omdat deze documentaire laat zien wat voor ongelooflijk mooi gebied het Land van Cuijk is. Ontzag, omdat je zelfs als wethouder van natuur, iemand die hier dagelijks mee bezig is, opnieuw wordt geraakt door de rijkdom van onze omgeving. En onrust, omdat diezelfde beelden ook laten zien hoe kwetsbaar dat alles is. Woningbouw, landbouw, verkeer: allemaal noodzakelijk en tegelijkertijd allemaal van invloed op diezelfde natuur: een zichtbaar spanningsveld.
Want hoe ga je om met grove graafwerkzaamheden die nodig zijn om de natuur te herstellen, terwijl diezelfde natuur gebaat is bij rust en regelmaat? We willen allemaal ruimte om te wonen en ondernemen, maar we hebben de ruimte maar één keer. Breiden we uit of behouden we natuur? Hoe gaan we zorgvuldig om met onze bodem? We willen de kwaliteit van voedsel borgen, maar niet ten koste van ons milieu en gezondheid.
En er zijn steeds meer bevers. Hun dammen zijn positief in tijden van droogte. Maar wanneer het lange tijd nat weer is, zorgen de vele dammen juist voor wateroverlast. Het gaat slecht met de wilde bijen en andere inheemse insecten die we zo hard nodig hebben, terwijl exotische insecten oprukken. Deze voorbeelden tonen een strijd, een duel dat ons allemaal aangaat.
Maar ik heb vooral genoten van de spectaculaire beelden van planten en dieren, zowel boven als onder water. Wát een pracht. En dan heb ik het nog niet eens over de adembenemende scenes van gebieden als de Maasheggen, de Staatsbossen, de Oeffelter Meent en de Kraaijenbergse Plassen. Landschappen die velen van ons kennen, maar die hier op een manier in beeld worden gebracht die je even stilzet. Reeën in de ochtendmist, water dat zijn eigen weg zoekt, vogels en vlinders die (bijna) alleen nog in het Land van Cuijk voorkomen. Dit is geen ansichtkaartnatuur; dit is ónze natuur.
Ik ben trots op deze film. Trots op de makers, op Brabants Landschap, op iedereen die eraan heeft meegewerkt. En ja, ook trots op onze gemeente. Maar bovenal hoop ik dat deze documentaire iets losmaakt. Dat hij gesprekken op gang brengt aan de keukentafel, in de kantine, op het erf of tijdens een wandeling.
Want wie eenmaal écht heeft gezien hoe mooi en kwetsbaar onze natuur is, kan niet anders dan zich afvragen: wat is mijn rol in dit duurzame duel?
De film duurt ongeveer 55 minuten en is te zien in regionale bioscopen. Later dit jaar wordt deze ter beschikking gesteld aan de dorps-en wijkaccommodaties. Informatie over locaties en speeltijden is te vinden op www.gemeentelandvancuijk.nl/film. Ik kan u één ding beloven: u kijkt anders naar buiten als u de zaal weer verlaat.
Wethouder Antoinette Maas
