We zaten met z’n vijven aan de keukentafel. Vier kinderen tegenover mij. Hun moeder was overleden, hun vader al een aantal jaren eerder. Op tafel stond een foto van haar.
We hoefden niet veel te zeggen. Het verdriet was er gewoon. De tranen kwamen vanzelf bij het besef dat ze nu met z’n vieren verder moesten. Voor ik het wist, huilde ik stilletjes mee. De zoon keek op, zag mijn natte wangen en zei met een knipoog: ‘Doe eens professioneel, Mariëlle.’
We schoten allemaal in de lach. Een korte, bevrijdende ontlading midden in het verdriet. Zo’n moment waarop een lach en een traan elkaar even raken.
Wat betekent het eigenlijk om professioneel te zijn in mijn werk? Moet ik mijn emoties buiten de deur laten, mijn gezicht in de plooi houden en alles volgens een draaiboek regelen zonder te laten merken dat het me raakt? Ik geloof van niet. Ik regel, stuur bij en bewaak het overzicht, maar ik ben ook gewoon een mens. En juist dat menselijke vind ik zo belangrijk bij een afscheid.
Dat werd me ook duidelijk bij het afscheid van een vader, een echte carnavalsman en tonprater. Toen we nadachten over hoe hij de afscheidsdienst binnen zou komen, kwam de buutmars ter sprake. Natuurlijk! Precies zoals hij zelf was. Dus zo kwam hij binnen. Ik kondigde aan dat dit zijn allerlaatste optreden was en nodigde iedereen die daar behoefte aan had uit om te gaan staan en mee te klappen.
En dat gebeurde. Even was de zaal geen plek van alleen stilte en verdriet. Er klonk muziek, er waren lachende gezichten en er was herkenning. Het vertelde alles over wie hij was. Ook dát is afscheid nemen.
We denken bij rouw vaak aan tranen, stilte en verdriet. En die zijn er. Soms overweldigend. Maar wie afscheid neemt, neemt niet alleen afscheid van een leven dat eindigt. Ook het leven dat er was, verdient een plek. Met alle verhalen, grappen en herinneringen die iemand zo eigen maken. Dus ja, ik ben van de lach én van de traan. En als iemand mij vraagt of meehuilen of meeklappen wel professioneel is, denk ik terug aan die keukentafel.
‘Doe eens professioneel, Mariëlle.’
Misschien is dat wel precies wat ik doe. Niet door mijn menselijkheid uit te schakelen, maar door haar mee te nemen. Want achter ieder afscheid zit een leven. En dat leven mag er zijn.
Tot aan het allerlaatste moment.
Mariëlle Uitvaartzorg
06 14 17 61 13
www.marielleuitvaartzorg.nl
