Het zal u vast zijn opgevallen dat Mill en Langeboom inmiddels vol staan met kunstobjecten. Het rijksmuseum is er niets bij. Dat heeft alles te maken met de Kunstroute, waarbij kunstenaars hun werk tonen op bijzondere plekken. Fietsend of wandelend kom je ineens een hemelladder, Brabantse dobbelsteen of een groep kleurvolle vrouwen tegen waar gisteren nog gewoon een grasveld lag. Altijd leuk. Natuurlijk konden wij bij Zorgboerderij De Horst en Millsveld niet achterblijven.
Dus gingen we om tafel om een kunstwerk te bedenken. Dat viel nog niet mee. Blijkbaar is een schip besturen met zoveel kapiteins die allemaal het beste idee hebben, helemaal niet zo eenvoudig. Ideeën ontstonden ongeveer net zo snel als ze weer werden afgeschoten. Het moest iets te maken hebben met ons werk, met onze missie én het moest gemaakt worden door onze deelnemers. Na enkele creatieve dwaalsporen, discussies en een lichte democratische crisis werd het gouden ei geboren: een memoryspel. Maar dan levensgroot.
Foto's werden uitgezocht. In de werkplaats werd getekend, gemeten, gezaagd en geschuurd. Palen werden op maat gemaakt. Hout werd geschilderd. En zoals dat binnen de familie Albers al generaties lang een volstrekt acceptabele projectplanning is, werd alles pas écht afgemaakt op het allerlaatste moment. Eén dag voordat de Kunstroute begon stonden we nog met schroeven, verfkwasten en goede bedoelingen in de tuin. Zelfs over de plek van het kunstwerk werd nog gediscussieerd.
Later die middag zaten we met elkaar koffie te drinken op de tuinbanken die we eerder zelf maakten. Uitkijkend op het memoryspel. "Wat issie mooi geworden hè", zegt Frank terwijl hij trots de groep rondkijkt. Iedereen knikt. "Ja", zegt Jan. "Iedereen denkt dat een goed geheugen normaal is. Maar dat is helemaal niet zo." Even blijft het stil. Want eigenlijk heeft hij gelijk.
De meeste mensen staan er nooit bij stil hoe vaak ze hun geheugen gebruiken. Waar je je sleutels hebt gelegd. Welke dag het is. Hoe die buurvrouw ook alweer heet. Welke afslag je moet nemen. Herinneringen zijn als zuurstof: je merkt pas hoe belangrijk ze zijn als ze langzaam beginnen te ontbreken. Voor mensen met dementie of niet-aangeboren hersenletsel is dat dagelijkse werkelijkheid. Het geheugen laat je soms in de steek. Prikkels komen harder binnen. Dingen die vroeger vanzelf gingen kosten ineens energie. Dat maakt onzeker.
En toch was het misschien juist daarom zo'n mooi project. Want wekenlang bouwden deelnemers samen aan een spel over herinneren. Niet als therapie, niet als symbolisch kunstproject, maar gewoon omdat we samen iets wilden maken waar we trots op konden zijn. En trots zijn we.
Dat is uiteindelijk ook wat wij proberen te doen bij De Horst en Millsveld. Niet kijken naar wat iemand kwijtgeraakt is, maar naar wat er nog wél mogelijk is. Naar wat iemand nog kan maken, bijdragen en betekenen. Dus mocht u de komende weken langs ons memoryspel fietsen, speel gerust een potje. Loop eens over ons erf. Neem een kijkje in de werkplaats. Misschien ziet u de tuinbanken waar we die middag op zaten. Of de producten in ons winkeltje, gemaakt door dezelfde mensen die ook aan dit kunstwerk hebben gebouwd. En als u alle plaatjes in één keer goed heeft, prijs uzelf dan gelukkig. Dat is minder vanzelfsprekend dan u denkt.
