Iedereen kent het wel: de boodschappen worden duurder, de energierekening stijgt en toch moet je met je inkomen rondkomen. Dat inkomen stijgt namelijk niet automatisch mee. Dan ontkom je er soms niet aan om keuzes te maken. Geef je iets minder uit, stel je een aankoop uit of zoek je naar manieren om je inkomsten te verhogen?
Voor onze gemeente werkt dat eigenlijk niet veel anders. Ook wij hebben een huishoudboekje. We ontvangen geld van het Rijk en uit lokale belastingen en gebruiken dat om voorzieningen mogelijk te maken. Denk aan wegen, sportvoorzieningen, ondersteuning voor inwoners en een fijne leefomgeving in onze 33 kernen.
De belangrijkste wijziging is dat de financiële bijdrage van het Rijk afneemt, terwijl onze maatschappelijke opgaven en kosten niet zomaar verdwijnen. En krijgen we, net als bijna alle andere gemeenten in Nederland, te maken met financiële druk. Dat speelt niet alleen in 2027. Ook voor de jaren daarna is het onzeker of we voldoende geld krijgen om alles te blijven doen wat we belangrijk vinden.
Gemeenten voeren veel taken uit die voortkomen uit landelijke wetten. Denk bijvoorbeeld aan jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning. Voor deze taken ontvangen gemeenten geld van het Rijk, onder meer via het gemeentefonds. Maar de kosten van de uitvoering kunnen stijgen, bijvoorbeeld doordat meer mensen hulp nodig hebben of de zorg duurder wordt. Als de inkomsten daar niet voldoende in meegroeien, komt de financiële ruimte van gemeenten onder druk te staan.
Tijdens het VNG-congres eind september heeft premier Jetten benadrukt dat het Rijk en gemeenten goede afspraken moeten maken over de taken die gemeenten uitvoeren en het geld dat daarvoor beschikbaar is. Ook heeft hij aangegeven zich hiervoor te willen inzetten. Dat is belangrijk, want gemeenten moeten hun inwoners goede ondersteuning kunnen blijven bieden. Tegelijkertijd weten we nog niet wat dit concreet gaat betekenen voor de gemeentelijke financiën vanaf 2028.
Intussen kunnen we niet afwachten. We moeten zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld en keuzes maken die ook op langere termijn verantwoord zijn. Dat betekent soms dat niet alles tegelijk kan. Ik vind het belangrijk dat we daar open over zijn en goed uitleggen waarom we bepaalde keuzes moeten gaan maken.
Want uiteindelijk gaat het niet alleen om cijfers in een begroting. Het gaat om de voorzieningen, kansen en leefbaarheid in onze 33 kernen. Daar wil ik mij, samen met de gemeenteraad, inwoners en ondernemers, voor blijven inzetten.
David Sölez
Wethouder Financiën en Economie
